Αρχαία Στύμφαλος
Λίμνη Στυμφαλία
Ancient Stimfalos / Stimfalia Lake
Λίγο μετά τις 12 μ.μ. ήμουν στον χώρο στάθμευσης του Μουσείου Περιβάλλοντος Στυμφαλίας. Η απόσταση δεν είναι απαγορευτική για μια ημερήσια «απόδραση» από το κλεινόν άστυ: σκάρτα 170 km και χρόνος 2 ώρες και κάτι…
Το λευκό της Σκίπιζας ίσα που έφτανε στις μασχάλες, το νερό στη λίμνη λιγότερο από ένα ποτήρι· ημέρα Πέμπτη και ψυχή ζώσα… Έλεγα πως θα λιανίσω καμιά πέστροφα, αλλά μόνο στο ενυδρείο του μουσείου είδα κάτι κέφαλους. Μήτε πετούμενα αντίκρισα…
Ωστόσο, το μουσείο —που εγκαινιάστηκε το 2010— σε «αποζημιώνει». Επιδιώκει να καταδείξει την αλληλεξάρτηση ανθρώπου και φύσης, εστιάζει στην αρμονική συνύπαρξή τους στη λεκάνη της Στυμφαλίας και καταφέρνει να ευαισθητοποιήσει την οικολογική συνείδηση του επισκέπτη.
Είσοδος 6 €… τα κιάλια παρατήρησης δωρεάν. Η Τράπεζα Πειραιώς «μοιράζει την τράπουλα». Η κυρία στην υποδοχή ευγενέστατη και πρόθυμη να μου δώσει πληροφορίες για το Ανδριάνειο υδραγωγείο. Ναι… εκείνα τα χρόνια κατασκευάστηκε δίκτυο που μετέφερε νερό στην Κόρινθο. Σήμερα δεν υπάρχει ούτε ένα τούβλο. Τα δομικά υλικά χρησιμοποιήθηκαν σε νεότερες κατασκευές. Το ίδιο συνέβη και με υλικά της αρχαίας Στυμφάλου, για να οικοδομηθεί το παρακείμενο Αβαείο Ζαρακά.
Η περιήγηση στο μουσείο μου πήρε λίγο χρόνο… οι προθέσεις μου στόχευαν στον αρχαιολογικό χώρο.
Στάθμευσα τον «καβγατζή» εδώ (37.857484, 22.453677) και πήρα το μονοπάτι για την ακρόπολη της αρχαίας Στυμφάλου. Οι πινακίδες πληροφόρησης είναι στην τύχη τους, κι αν δεν διαβάσεις πέντε πράγματα πριν έρθεις, δεν τα βγάζεις πέρα…
Η στράτα είναι καλογραμμένη, ανάμεσα σε πουρνάρια που σου κρύβουν τον ήλιο. Ο πεζοπόρος σε μερικά λεπτά φτάνει στην ακρόπολη. Η αρχαιολογική σκαπάνη έχει αναδείξει το ακροπύργιο-προμαχώνα της οχύρωσης και κατάλοιπα οικοδομήματος. Η θέα σε όλο το ανάγλυφο της περιοχής είναι μοναδική…
Το μονοπάτι κατηφορίζει τώρα με ΒΑ κατεύθυνση προς το κτιριακό σύμπλεγμα που θεωρείται ιερό της Πολιάδας Αθηνάς. Οι πληροφορίες μας λένε ότι πρόκειται για ναό του 5ου αι. π.Χ. Το κατέβασμα συνεχίζεται και, με μια λαξευμένη στους βράχους οδό, φτάνεις στη νότια περιτοίχιση και αγγίζεις πια την όχθη της λίμνης.
Κινείσαι από ένστικτο στην αναζήτηση της Αγοράς και της Ιερής Κρήνης. Οι πινακίδες, παραδομένες στον χρόνο, δεν «δίνουν χέρι». Βαδίζεις παράλληλα με την περιτοίχιση προς τα ΒΑ. Συντροφιά σου οι καλαμιώνες στα δεξιά και αριστερά οι απολήξεις του λόφου της ακρόπολης.
Έχω περάσει το μισάωρο περπάτημα και μπροστά μου συναντώ τα κατάλοιπα των οικοδομημάτων της Αγοράς, την κατασκευή με την ημικυκλική απόληξη —που κατά μία εκδοχή ερμηνεύεται ως «Ηρώο»— ενώ παραπλεύρως διαμορφώνεται το κτίσμα της Ιερής Κρήνης. Το νερό λιγοστό· πώς να γίνει ζωοδότης της Στυμφαλίας.
Συνέχισα… διάσπαρτα θεμέλια οικιστικών συγκροτημάτων, προϊόν των σύγχρονων αρχαιολογικών ερευνών.
Έψαξα και στον Παυσανία· δεν λέει κάτι για θέατρο, όμως κάποιες αναβαθμίδες λαξευμένες στο βράχο ίσως παραπέμπουν σε κάτι ανάλογο. Έχω μια ώρα σκάρτη, αναπνέοντας την ησυχία και τη γαλήνη του τοπίου…
Άποψη του σωζόμενου τμήματος του ακροπύργιου προμαχώνα, επί της κορυφής του υψώματος της ακρόπολης της αρχαίας Στυμφάλου.
Άποψη των σωζόμενων ερειπίων ενός αρχαιοελληνικού ναού του 5ου αιώνα π. Χ.,
στην νότια πλευρά του λόφου της ακρόπολης της Στυμφάλου.
Ο ναός αποδόθηκε από τους αρχαιολόγους στην λατρεία της Πολιάδος Αθηνάς.
Λαξευμένη οδός και ΝΔ περιτοίχιση
Ιερή κρήνη
Διακρίνεται το οικοδόμημα με την ημικυκλική απόληξη, που κατά μία εκδοχή ερμηνεύεται ως «Ηρώο»,
Το θέατρο (;)
Διάσπαρτα θεμέλια οικιστικών συγκροτημάτων, προϊόν των σύγχρονων αρχαιολογικών ερευνών.
Πήρα τον χωματόδρομο που με έβγαλε κοντά στη Μονή Ζαράκων.
Κιστερκιανό αβαείο του 1236. Η λίμνη, ο εύφορος κάμπος, τα δομικά υλικά της αρχαίας Στυμφάλου και η εποχή της Δ΄ Σταυροφορίας έφεραν σε αυτόν τον τόπο μοναχούς από τη Σαβοΐα. Η ζωή του δεν ήταν μακρόχρονη… Μέχρι το 1260 η μονή αναφέρεται στους καταλόγους της Γενικής Συνόδου του Κιστερκιανού Τάγματος. Τα κατάλοιπα, όμως, συνθέτουν έναν ιδιαίτερο αρχαιολογικό χώρο που τη θερινή περίοδο γίνεται τόπος πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Η διαδρομή μου ....
Μέχρι τον «καβγατζή» έκανα περίπου δύο ώρες περπάτημα… Στον Βύρωνα ήμουν μετά τις 5 μ.μ.
Δημοσίευση / Publication : 21.01.2026