Δέλτα Γαλλικού, Αξιού, Λουδία, Αλιάκμονα
Delta of Gallikos, Axios, Loudias, Aliakmonas
Αν πάρεις τα αρχικά γράμματα από τα ονόματα των ποταμών, θα “φτιάξεις” τη λέξη ΓΑΛΑ…
Αυτό είναι που θρέφει ό,τι σαλεύει κάτω από τη θολή υγρή επιφάνεια του τόπου. Μα τι μας λες τώρα;
Ας τα πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή. Σας έχω μιλήσει για γεφύρια, φάρους, αρχαιολογικούς χώρους και αρχαία θέατρα, για σιδηροδρομικούς σταθμούς και μονοπάτια, αλλά για τα κέφια που έχει η φύση στα δέλτα των ποταμών, μόνο για τον Έβρο σας έχω πληροφορίες.
“Ανηφορίζοντας” λοιπόν κάθε φορά για τα βόρεια περάσματα, η πρώτη γέφυρα που συναντούσα στα 40 km πριν τη Σαλονίκη ήταν του Αλιάκμονα, δεύτερη του Λουδία, τρίτη του Αξιού και τελευταία του Γαλλικού. Κάθε φορά τα ίδια έλεγα, “πρέπει να έρθω” και ξανά μανά, “πρέπει να έρθω”. Ήρθα λοιπόν αφού πέρασα την 7η δεκαετία της ζωής μου (και λίγο παραπάνω, αλλά μη το πείτε).
Στις 12 του Σεπτέμβρη που μας πέρασε, έχοντας μια 24ωρη προσφορά από τη booking με 10% έκπτωση, αναχώρησα ξημερώματα για την Παραλία Κατερίνης. Η γεωγραφία δεν ήταν και τόσο βολική για το ΓΑΛΑ, αλλά μου έδωσε στο ανέβασμα το περιθώριο να “δω” το Δίον. Έτσι και έγινε. (Για το Δίον θα τα πούμε σε άλλη ανάρτηση). Το “La Petite Sirene Studios”, ήσυχο, καθαρό και φιλόξενο, με τον κ. Δημήτρη πρόθυμο για κάθε πληροφορία. Και τζιπάτος παρακαλώ. Το βράδυ την “έβγαλα” στο “Burrata”. Ψάξτε την Ελενίτσα…
Σερβίρισμα με το ωραιότερο χαμόγελο.
Την επομένη ξεκίνησα για το Καλοχώρι και την ομώνυμη λιμνοθάλασσα. Είχα μαρκάρει στο GPS όλα όσα θα με βοηθούσαν στην περιήγηση αλλά πάντα κάτι προκύπτει και σου αλλάζει τα σχέδια. Ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα έχει διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του πλούσιο υλικό για τον επισκέπτη, αλλά η πράξη πάντα έχει τους δικούς της κανόνες. Από το 2002 που ιδρύθηκε ο φορέας μέχρι σήμερα, έχει γίνει “της αλεπούς ο θάνατος”. Τέλος πάντων, αν έχεις το νερό στα αριστερά σου με κατεύθυνση τα δυτικά, δε θα χαθείς. Άλλα είναι τα “δύσκολα”.
Ψάχνοντας κάπου να σταθώ να πιω έναν καφέ παρμένο από τα Everest της εθνικής, βρέθηκα στο καταλληλότερο σημείο (40.626470, 22.858071). Παγκάκι, τραπεζάκι, ίσκιος και δύο παλικαρόπουλα που μου έδωσαν χώρο μέσα τους και έξω τους για να καθίσω. Ο Ανδρέας και ο Βασίλης. Την άλλη φορά που θα βρεθώ εδώ, μου είπαν, θα με ταξιδέψουν με τη δική τους βάρκα στους υδάτινους δρόμους των δέλτα… τι να πω; Αυτά είναι τα εύρετρα για τη δική μου ουτοπία. Να είστε πάντα καλά κι αυτό το οδοιπορικό σας “ανήκει”.
Συνέχισα δυτικά, πλάι στο νερό πάντα. Πέρασα τον Γαλλικό και εδώ και ώρα πατάω χώμα. Στόχος μου οι καλύβες των ψαράδων στο δέλτα του Αξιού. Πέρα από τη σκόνη, έχεις να “καταπιείς” τα σκουπίδια, την αυθαιρεσία, την εγκατάλειψη κάθε υποδομής για τον επισκέπτη και την κακογουστιά άθλιων κατασκευών.
Έβαλα λοιπόν τον μανδύα που με προστατεύει από όλο αυτό το χάλι και, σαν να μη με άγγιζε τίποτα, απήλαυσα τις γραμμές των οριζόντων, τα υγρολίβαδα, τα πουλιά, τα πλεούμενα των ψαράδων και τα χρώματα που μόνο η φύση μπορεί και μας χαρίζει.
Άγιος Νικόλαος Αξιού / St. Nicolas Axios river 40.558744, 22.741302
Στον Άγιο Νικόλα του Αξιού, χάρηκα τη μοναδική πάστρα σε όλη την επικράτεια των δέλτα. Και μη μου πείτε ότι ο Άγιος έχει βάλει το χέρι του, γιατί ο συνονόματος στο Λουδία δεν έχει δώσει λύση…
Περασμένες 12 μ.μ. ήμουν στις καλύβες του Αξιού. Από μακριά είναι τοπίο ταινίας, από κοντά είναι τοπίο εγκατάλειψης. Ίσως η καταστροφή από τη θερμοκρασία στην καλλιέργεια των μυδιών το περασμένο χρόνο να γονάτισε τους ανθρώπους. Ο κ. Γιώργος μου είπε ότι ευτυχώς έχουμε τα καβούρια, τα μπλε καβούρια. Ένας επικίνδυνος εισβολέας από την Αμερική για το οικοσύστημα των ενδημικών ειδών της περιοχής του Αξιού. Όμως, από την άλλη, αρκετά προσοδοφόρο και συνάμα νόστιμο καρκινοειδές. Εμ, έτσι είναι κυρά Μαρία, αύριο θα κλαίμε για τα άλλα μικρότερα όστρακα, καβούρια και ψάρια που μασουλάει ο κύριος Callinectes sapidus.
Συνέχισα για το ραδιοφάρο του δέλτα, κατασκευή του 1960. Μέχρι το 1990 οι φαροφύλακες ζούσαν με τις οικογένειές τους εκεί. Μετά την αυτοματοποίηση, εγκαταλείφθηκε η οδική πρόσβαση και μόνο με πλωτά μέσα τον επισκέπτεσαι. Ο δρόμος χάνεται μέσα στο νερό και ξαναεμφανίζεται μετά στην απέναντι νησίδα, οπότε φάρος δεν. Ένα σώβρακο αεροδρομίου, αυτά με τις πορτοκαλί ρίγες, ανέμιζε καταμεσής στα υγρολίβαδα. Αεροπλάνα δεν είδα, μόνο ένα κουφάρι ψαρόβαρκας γερμένο με την τρόπιδα να μου γνέφει. Ο ερωδιός περίμενε τα καμώματά μου για να δει αν θα μου “κάτσει”. Στο βάθος ξεχώρισα ένα ξύλινο παρατηρητήριο. Θα πάω… Έλειπε ένα σκαλοπάτι στη πρώτη κλίμακα και η αριστερή κουπαστή πριν το πατάρι απούσα και αυτή… Έσφιξε ο κ#λ#ς μου. Η θέα δεν με ταξίδεψε. Ούτε τα άγρια άλογα είδα, ούτε το δέλτα ξεχωρίζει. Είδα όμως ότι ο “ουρανός” του TJ θέλει πλύσιμο.
Αυτή η διαδρομή που σας περιγράφω είναι αυτή με το μπλε και ένα μέρος με το κίτρινο χρώμα στη χαρτογράφηση του φορέα.
Όλα αυτά τα μικρά και μεγάλα “κομμάτια”, με τις αντιθέσεις τους και συνάμα με την αρμονία τους, υφαίνουν τον μανδύα που με προστατεύει. Αυτά με “ταξιδεύουν”.
Στην Παραλία Κατερίνης, επέστρεψα αργά το απόγευμα. “Burrata” είπαμε, σταθερή αξία.
Την επομένη “έβαλα” για τις καλύβες στο δέλτα του Λουδία. Έμπλεξα σ’ ένα χωμάτινο λαβύρινθο με ένα σωρό εκπλήξεις. Μούσκαροι σαν το jeep, ακούνητοι (εδώ παίζει το bull bar), βλάστηση να μαστιγώνει τις παρειές και το καλύτερο; Ηλεκτροφόρες καγκελόπορτες. Τόσο καλά… αυτά άμα δεν ξέρεις. Γιατί μετά μαθαίνεις και πας από άσφαλτο. Το μεγαλύτερο μέρος τουλάχιστον.
Εδώ λοιπόν, παράγεται το 80 με 90% του ρυζιού της χώρας. Πέρα από τις μυδοκαλλιέργειες και τους καβουράδες, οι αγελάδες κάνουν πάρτι. Αυτό εξηγεί τις ηλεκτροφόρες πόρτες. Μου έκανε εντύπωση, και από τη χθεσινή ημέρα, η προθυμία των ψαράδων να τους φωτογραφίσω, να μου δώσουν πληροφορίες για τους δρόμους και να με συναναστραφούν. Μια πολύ ευχάριστη συζήτηση έγινε στην “Όαση”, στο στέκι τους στις καλύβες του Λουδία. Εκεί έμαθα για το ΓΑΛΑ που θρέφει ό,τι έμβιο έχει ο υγρός παράδεισος των δέλτα.
Ο Γαλλικός, ο Αξιός, ο Λουδίας και ο Αλιάκμονας.
Η "Όαση" / Καλύβες Λουδία - The "Oasis" / Hats Loudia river
Ο κύριος Callinectes sapidus. Το μπλε καβούρι / Mr. Callinectes sapidus. The blue crab.
Άγιος Νικόλαος του Λουδία / St. Nocolas Loudia river 40.527986, 22.675709
Η σημερινή διαδρομή είναι η κόκκινη και η μωβ στη χαρτογράφηση του φορέα διαχείρισης. Ωστόσο η μέρα ακόμα έχει χρόνο μέχρι το γέρμα. Ακολούθησα λοιπόν τις πληροφορίες του Ανδρέα για καλό φαγητό με ψαρικά και όχι μόνο, στου “Δούκα” στη Χαλάστρα. Είχε πολύ δίκιο. Μύδια αχνιστά, γαύρο μαρινάτο, μελιτζάνα ψητή σκορδάτη και ζύθο… με πήρε το απόγευμα.
Ο τόπος έχει πολλά που δεν πρόλαβα να δω. Ο ναός του Αγίου Δημητρίου του 19ου αιώνα στον παλιό οικισμό Τσαλίκοβο, το Νεκροταφείο Βογομίλων, το Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων, το Τούρκικο Κονάκι στο Βαλτοχώρι, το τόξο της ρωμαϊκής γέφυρας και τον Αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Πύδνας. Το φάρο ελπίζω να τον επισκεφτώ παρέα με τον Ανδρέα και τον Βασίλη…
Την επομένη, 15 Σεπτεμβρίου, επέστρεψα στο κλεινόν άστυ… σύνολο 1246 km.
Έχουμε και το Δίον στις αποσκευές… υπομονή.
Δημοσίευση / publication : 03.10.2025