
Καϊμακτσαλάν / Kaimaktsalan 2524

Διαβάζοντας τον καιρό, αποφασίσαμε να αναχωρήσουμε στις 2 του Σεπτέμβρη, μέρα Τρίτη, στις 9 το πρωί από Μαραθώνα. Έδινε λιακάδα μέχρι το γέρμα, οπότε ήταν μια καλή ευκαιρία για το “προσκύνημα” σ’ αυτή την εσχατιά των συνόρων.
Το έλεγα καιρό, αλλά δεν τα φέρνει ο χρόνος όπως τα θες πάντα. Μία τα πρωτόνια, μία τα σκιαγραφικά και οι υποχρεώσεις της ενδεχόμενης παρέας, το εγχείρημα δεν έλεγε να μας κάνει το χατίρι.
Τέλος πάντων, με όχημα το “Γιαπωνέζο”, οδηγό τον Τσέα και την αφεντιά μου, βάλαμε να καταρρίψουμε το ρεκόρ ορεινής οδικής διάβασης που είχαμε από το 2017 στα Καλύβια Χρηστάκη με υψόμετρο 2450 μ.
(το οδοιπορικό εδώ https://www.geotzan.com/christaki-huts)
Το Horizon Levante έκανε άλλη μια προσπάθεια το 2022, φτάνοντας στο αστεροσκοπείο του Χελμού στα 2340 μ.
(το οδοιπορικό εδώ https://www.geotzan.com/helmosmountainobservatory)
αλλά ο Χρηστάκης κρατούσε ακόμα τη σημαία. Είναι κι άλλα περάσματα σε υψόμετρα πάνω από τα 2000 μ. που έχουν γίνει διασχίσεις κατά το παρελθόν: στο Γράμμο, στη Ζήρια, στα Βαρδούσια και το 2021 στη “βάση” της Λιάκουρας στον Παρνασσό. Ο Μπάρος μοιάζει παιδική χαρά με τα 1900 μ. και ασφάλτινος σήμερα.



Γιατί όμως στο Καϊμακτσαλάν, τον τρίτο σε υψόμετρο ορεινό όγκο της χώρας μας;
Ένας αχαρτογράφητος δρόμος (;) πλάι στα lift του χιονοδρομικού σε οδηγεί στα 2524 μ., εκεί που τον Σεπτέμβρη του 1916, στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, έγινε μια από τις φονικότερες μάχες ανάμεσα σε Σερβικές και Βουλγαρικές δυνάμεις. Χιλιάδες νεκροί και από τις δύο πλευρές, με τελικό νικητή στις 30 του Σεπτέμβρη τους Σέρβους. Η περιοχή είναι γεμάτη από αμπριά, χαρακώματα, ορύγματα και μνημεία. Η εκκλησία του Προφήτη Ηλία είναι ένας καμβάς από υλικά των μαχών: κάλυκες, οβίδες, συρματοπλέγματα, αφιερώματα, λάβαρα· και στη δυτική πλευρά του πλατό βρίσκεται η κρύπτη με τα οστά των νεκρών Σέρβων. Το τριγωνομετρικό σημείο της κορυφής στέκει δίπλα στο κωδωνοστάσιο του ναού ντυμένο με κάθε λογής αυτοκόλλητα. Το αγνάντι φτάνει μέχρι τη λίμνη Βεγορίτιδα και Πετρών. Για τη γεωγραφία της γείτονος δε γνωρίζω λεπτομέρειες… μόνο κορφές σαν και τις δικές μας.




Στη βάση του χιονοδρομικού στα 2050 μ. ήμασταν περίπου στις 4 μ.μ. Επτά ώρες στο δρόμο και η αγωνία στο κατακόρυφο για να βρούμε το πέρασμα. (40.912230, 21.808076) Δε μας πήρε πολύ· να ’ναι καλά η Google… Ήμασταν τόσο τσιτωμένοι που για το τριανταπεντάλεπτο περίπου ανέβασμα των 474 μ. δεν έβγαλα ούτε μια φωτογραφία. Νεροφαγώματα ζόρικα, οι κοντές σχέσεις σίγουρα χρειάζονται, οι κλίσεις δεν είναι απαγορευτικές και όσο κερδίζαμε υψόμετρο και το λευκό του ναού “έγραφε” στο γαλάζιο του ουρανού, ανέβαινε στα ύψη και η συγκίνηση. Μέχρι εδώ 570 χλμ. από το Μαραθώνα.






Ο ήλιος λαμπερός όπως το είχαμε υπολογίσει, το αγιάζι δεν ήταν δυνατό, ήταν όμως δροσερό. Γρήγορα η θερμοκρασία έφτασε στους 16°C. Κίνηση πρώτη, μπουφάν. Κίνηση δεύτερη, φωτογραφίες. Κίνηση τρίτη … Scotch με σπερδούκλια και πούρα. Δύο ώρες σχεδόν εδώ πάνω. Δε το χορταίναμε. Ίσως ένα κατασκηνωτικό διήμερο του χρόνου να είμαστε καλά. Για τα δύσκολα η εκκλησία είναι ανοιχτή…






Βόρεια Μακεδονία / North Macedonia

Ελλάδα - λίμνη Βεγορίτιδα / Greece - Vegoritida lake






Στη βάση του χιονοδρομικού ήμασταν στις 7:10 μ.μ. Το πρώτο βράδυ μείναμε στον ξενώνα Aroma Elatis, ο ένας στο διπλό, ο άλλος στον καναπέ. Παραδοσιακός οικισμός του Αγίου Αθανασίου. Πετρόκτιστο στολίδι. “Νεκροταφείο” όμως λόγω εποχής.
Ημέρα δεύτερη, 3 του Σεπτέμβρη, και είπαμε Πόζαρ. Πού σε πήρε θιάκομ… Χθες η “μοναξιά του σχοινοβάτη”, σήμερα οι ορδές των Βαλκανίων. Σαν σε πανηγύρι. Κιόσκια, ξενώνες, δεκάδες αυτοκίνητα, πούλμαν, I love POZAR, εγκαταλελειμμένα κτήρια, στριμωγμένοι λουόμενοι σε κάτι σαν στέρνες, άλλοι να έρπουν σαν κροκόδειλοι ανάμεσα στις πέτρες για μια καλύτερη θέση… και 3 € για το ντουλαπάκι με τα τιμαλφή. Εμείς δώσαμε έξι αλλά ένα ντουλάπι πήραμε. Λουτρά POZAR. Να τα χαίρεστε. Ίσως καταχείμωνο, λέμε τώρα. Και να πεις πως κάνουν καλό στο μυαλό. Τίποτα.


Λοιπόν πάμε στους καταρράκτες του Σκρα. Από τις θερμές πηγές, στις πηγές κατάψυξης… Ένας επί της γης παράδεισος, πνιγμένος στη βλάστηση, στα τουρκουάζ νερά και στα 127 σκαλοπάτια. Τα μαγιό στο αυτοκίνητο, αλλά τα εσώβρακα στη θέση τους. Μούδιασαν τα χέρια μου. Πιο κρύο νερό δεν έχω αισθανθεί, ίσως του Βοϊδομάτη.







Επιστρέψαμε στο “Γιαπωνέζο” και αναζητήσαμε φαγητό και κατάλυμα στο Σκρα. “Τα καφενεία όλα κλειστά και οι φίλοι μου ξενιτεμένοι” που λέει και ο Διονύσης. Ακόμα και το μουσείο κλειστό.


Στα Λιβάδια Πάικου η συνέχεια. Βλαχοχώρι, στα 1200 μ., με ιστορία… αλλά αυτά σε ξεχωριστό αφιέρωμα. Χειμερινός προορισμός, με έναν πολύ όμορφο ξενώνα τη “Μοσχόπολη” και ταβέρνα για φαγητό. Περισσότερες οι καστανιές και οι οξιές από τις πέτρες… Για μεσημεριανό, χοιρινή τηγανιά, κόκκινο κρασί ντόπιο, πατάτες αληθινές, δικιά τους ράτσα (Agria) και παρέα μας ο Γιώργος — διαχειριστής του ξενώνα. Ο μοναδικός Πόντιος στα Λιβάδια… Μεσημεριανή σιέστα και απογευματινός περίπατος. Το βράδυ κοκορομαχίες του Στέλιου με τον Γιώργο για την αξιοσύνη Βλάχων και Ποντίων.


Την επομένη, επιστροφή στο Μαραθώνα… σύνολο 1280 χλμ.
Ύπνος 125 € / καύσιμα 224 € / διόδια 64 €
Δημοσίευση / publication : 17.09.2025
